Glejak wielopostaciowy to bardzo agresywny nowotwór mózgu, który ma niewiele możliwości leczenia i ogólnie złe rokowanie. Jednak nowe badania sugerują, że nie wszystkie glejaki są sobie równe. Różnice w mutacjach genetycznych w obrębie tych nowotworów mogą okazać się kluczem do dokładniejszego przewidywania wyników leczenia pacjentów. W szczególności mutacje w promotorze TERT – regionie DNA pomagającym kontrolować wytwarzanie enzymu niezbędnego do przeżycia komórek nowotworowych – mogą znacząco wpłynąć na długość życia pacjentów po zdiagnozowaniu.
Niedawne badanie dostarczyło istotnych informacji na temat rokowania u pacjentów z glejakiem wielopostaciowym z różnymi mutacjami promotora TERT. Naukowcy pod kierunkiem dr Carmen Balana z Instytutu Badawczego Hospital del Mar w Barcelonie we współpracy z wieloma instytucjami odkryli, że mutacja C250T w promotorze TERT (TERTp) może dawać korzystniejsze rokowanie w porównaniu z bardziej powszechną mutacją C228T. Badanie opublikowane w czasopiśmie Cancers dostarcza kluczowych informacji na temat wpływu tych mutacji na wyniki pacjentów i ich potencjalne skutki biologiczne.
Doktor Balana i jej zespół przeprowadzili retrospektywną analizę pacjentów z glejakiem wielopostaciowym leczonych jednakowo w różnych placówkach. Zbadali wpływ mutacji TERTp na rokowanie pacjenta, biorąc pod uwagę inne znane czynniki prognostyczne, takie jak wiek, zakres operacji, stan sprawności i stan metylacji promotora MGMT. Ich odkrycia ujawniły, że chociaż mutacje TERTp ogólnie nie wpływają znacząco na rokowanie, kluczową rolę odegrał konkretny typ mutacji.
Badanie wykazało, że pacjenci z mutacją C250T mieli istotnie dłuższe przeżycie wolne od progresji i przeżycie całkowite w porównaniu z pacjentami z mutacją C228T lub TERTp typu dzikiego. Różnice te były istotne statystycznie, co sugeruje, że mutacja C250T może wywierać mniej szkodliwy wpływ biologiczny na telomery i chromosomy niż mutacja C228T.
Dr Balana stwierdziła: “Nasze badanie wskazuje, że mutacja C250T w TERTp może być powiązana z lepszym rokowaniem u pacjentów z glejakiem wielopostaciowym. Wydaje się, że mutacja ta ma mniejszy wpływ na utrzymanie telomerów i stabilność chromosomów w porównaniu z mutacją C228T, co może wyjaśniać zaobserwowaną poprawę wyników.”
Naukowcy przeprowadzili także analizę wzbogacenia zestawu genów, która wykazała, że mutacja C228T była powiązana z większym wzbogaceniem szlaków związanych z utrzymaniem telomerów, reakcją na uszkodzenie DNA i kondensacją chromosomów. Natomiast mutacja C250T wykazała zmniejszone zaangażowanie w te szlaki, co potwierdza hipotezę, że wywiera łagodniejszy efekt biologiczny.
Co ciekawe, dr Balana i jej zespół odkryli również, że korzystny wpływ mutacji C250T był szczególnie wyraźny u pacjentów z metylacją promotora MGMT, znanym pozytywnym czynnikiem prognostycznym w glejaku wielopostaciowym. W przypadku tych pacjentów zarówno przeżycie wolne od progresji, jak i przeżycie całkowite uległy znacznej poprawie, co dodatkowo podkreśla potencjalne znaczenie kliniczne tej mutacji.
Dr Balana podkreśliła: “Nasze odkrycia sugerują, że mutację C250T można uwzględnić przy stratyfikacji pacjentów z glejakiem wielopostaciowym na potrzeby badań klinicznych i spersonalizowanych podejść terapeutycznych. Konieczne są dalsze badania, aby w pełni zrozumieć mechanizmy leżące u podstaw tej choroby i zbadać potencjalne implikacje terapeutyczne.”
Podsumowując, to kompleksowe badanie przeprowadzone przez dr Balanę i jej współpracowników rzuca światło na prognostyczne znaczenie mutacji promotora TERT w glejaku wielopostaciowym, przy czym mutacja C250T okazuje się potencjalnym markerem lepszych wyników leczenia. Badanie podkreśla znaczenie profilowania genetycznego glejaka wielopostaciowego dla podejmowania decyzji terapeutycznych i poprawy opieki nad pacjentem.
Odniesienie do czasopisma
Gorria, T., Crous, C., Pineda, E., Hernandez, A., Domenech, M., Sanz, C., Jares, P., Muñoz-Mármol, AM, Arpí-Llucía, O., Melendez, B. i in. „Mutacja C250T TERTp może zapewnić lepsze rokowanie w przypadku glejaka wielopostaciowego, wywierając mniejszy wpływ biologiczny na telomery i chromosomy niż mutacja C228T”. Nowotwory, 2024, 16, 735. DOI: https://doi.org/10.3390/cancers16040735
O Autorach
Carmen Balana, Doktor nauk medycznych, absolwent medycyny i chirurgii na Uniwersytecie w Barcelonie, a tytuł doktora medycyny uzyskał w 1986 r. na Uniwersytecie Autonoma w Barcelonie. Specjalista onkologii medycznej, przeszkolony w Hospital Vall d’Hebron. Od 1987 roku zajmuje się diagnostyką i leczeniem nowotworów mózgu w Katalońskim Instytucie Onkologii (ICO) w Badalonie. Kierownik Opieki Służby Onkologii Medycznej w ICO w Badalona. Wiceprzewodniczący Komisji ds. Etyki Badań w Hospital Germans Trias i Pujol w Badalona. Członek Komitetu Farmakoterapeutycznego. Przewodniczący Hiszpańskiej Grupy Neuro-Onkologii. Członek Komitetu Naukowego Europejskiego Stowarzyszenia Neuro-Onkologii (EANO). Przez lata rozwinął duże zainteresowanie badaniami, koncentrując się na guzach mózgu. Uczestniczył w licznych badaniach klinicznych i opracowanie wytycznych klinicznych dotyczących glejaków promowanych przez EANO. Profesor na Uniwersytecie Autonoma w Barcelonie. Kierował lub obecnie kieruje 15 pracami doktorskimi, z czego 9 dotyczyło nowotworów mózgu. Jako główny badacz otrzymał kilka stypendiów od ISCIII i Fundació La Marató TV3, wszystkie ukierunkowane na badania nad nowotworami OUN. Obecnie pracuje w Instytucie Onkologii (IOB). Utrzymuje współpracę z Institut Investigació Germans Trias i Pujol (IGTP).
Estela Pinedadoktor nauk medycznych Absolwent medycyny na Uniwersytecie w Barcelonie w 2004 r. Staż rezydenturowy z onkologii medycznej w Hospital Clínic Barcelona, 2005-2009. Tytuł magistra w dziedzinie badań nauk klinicznych na Uniwersytecie w Barcelonie, 2010. Doktorat z medycyny na Uniwersytecie w Barcelonie, 2021. Specjalista onkologii medycznej w Hospital Clínic de Barcelona od 2010 roku, ze szczególnym uwzględnieniem guzów mózgu. W trakcie swojej kariery zawodowej integrowała działalność związaną z opieką zdrowotną, badaniami klinicznymi i badaniami translacyjnymi. Główny badacz licznych badań klinicznych w Medical Oncology Service w Hospital Clínic Barcelona, z których większość skupiała się na nowotworach mózgu. Prezes GEINO (hiszpańskiej grupy neuroonkologicznej). Od 2019 r. koordynatorka kursu GEINO dla młodych onkologów medycznych. Członek komitetu naukowego GEINO od 2014 r. Założycielka miesięcznego krajowego komitetu neuroonkologii GEINO w 2021 r., który zajmuje się rzadkimi i trudnymi przypadkami guzów mózgu, wspierając współpracę kliniczno-translacyjną. Członek Komitetu Naukowego Europejskiego Stowarzyszenia Neuroonkologii (EANO). Profesor na Uniwersytecie w Barcelonie. Prowadzi kursy nt. guzy mózgu w programie studiów medycznych, magister biomedycyny i magister immunoonkologii. Jej wkład badawczy jest dobrze udokumentowany, czego dowodem jest znaczna liczba badań klinicznych i publikacji z zakresu neuroonkologii.
Doktor Anna Esteve-Codina kieruje zespołem genomiki funkcjonalnej w Centre Nacional d’Anàlisi Genòmica (CNAG) w Barcelonie, Hiszpania. Opublikowała ponad 100 recenzowanych artykułów i ponad 4000 cytowań, a jej indeks h wynosi 35 i i10 wynoszący 62. Dr Esteve-Codina świadczy również usługi recenzowania dla prestiżowych czasopism, w tym Nature Protocols, Bioinformatyks i Human Mutation. Oprócz swoich badań dr Esteve-Codina jest profesorem nadzwyczajnym w programie studiów magisterskich z bioinformatyki i biostatystyki na UOC i prowadzi seminaria na Uniwersytecie w Barcelonie zarówno dla studentów studiów licencjackich, jak i magisterskich. Prowadzi także zajęcia w internetowym programie magisterskim „Medicina Genómica y de Precisión en Hematología” i napisała rozdział w książce do „Data Analysis for Omic Sciences: Methods and Applications”.
Karolina SanzDoktor, jest biologiem molekularnym na oddziale patologii niemieckiego szpitala Trias i Pujol w Barcelonie. Specjalizuje się w analizie próbek tkanki nowotworowej w celu wykrycia zmian w kwasach nukleinowych, przyczyniając się tym samym do diagnozy pacjenta i oceny leczenia. Jej wiedza obejmuje szereg technik, od klasycznego sekwencjonowania i PCR po zaawansowane metody, takie jak NGS i cyfrowa PCR. Ponadto jest aktywnie zaangażowana w badania nad nowotworami, a jej główne zainteresowania obejmują glejaka wielopostaciowego, raka piersi i niestabilność mikrosatelitarną w raku jelita grubego.
