W naszym szybko zmieniającym się świecie, gdzie zmiany klimatyczne przekształcają nasze środowisko i nasilają klęski żywiołowe, takie jak powodzie, koncepcja rozwiązań opartych na przyrodzie (NbS) jawi się jako latarnia nadziei. To innowacyjne podejście ma na celu zharmonizowanie ochrony populacji i zachowania różnorodności biologicznej. Wywodząca się ze sfery naukowej NbS reprezentuje działania, które w sposób zrównoważony zarządzają ekosystemami i przywracają je, aby skutecznie stawić czoła wyzwaniom społecznym, wspierając dobrostan ludzi i oferując korzyści w zakresie różnorodności biologicznej. Na przykładach takich jak stawy retencyjne, renaturyzacja terenów podmokłych czy miejskie parki deszczowe, NbS są coraz częściej uznawane za ich wielofunkcyjną rolę w dostosowywaniu się do wyzwań klimatycznych, szczególnie w zarządzaniu powodzią. Ta wyłaniająca się koncepcja, choć niedawna, czerpie z połączenia nowoczesnych spostrzeżeń naukowych i tradycyjnej wiedzy, obiecując bardziej harmonijne współistnienie z naturą.
W obliczu rosnących wyzwań związanych ze zmianami klimatycznymi i rosnącym ryzykiem powodzi nowe, wnikliwe badanie opublikowane w PLOS Water ujawnia potencjał rozwiązań opartych na przyrodzie (NbS) w radzeniu sobie z kryzysami środowiskowymi. Niniejsze badanie zagłębia się w poglądy ekspertów w dziedzinie NbS, rzucając światło na różnorodne opinie, które kształtują nasze podejście do przyjaznych dla środowiska strategii zarządzania powodziowego.
Badanie, kierowane przez Pénélope Brueder, dr Alexandrę Schleyer-Lindenmann, dr Corinne Curt i Francka Taillandiera z RECOVER INRAE/ADEME Aix-en-Provence i ESPACE UMR 7300 CNRS Aix Marseille Université, opiera się na spostrzeżeniach ekspertów ds. zarządzania powodziowego. Aby zebrać te spostrzeżenia, zespół przeprowadził szczegółowe wywiady, przeanalizował dyskusje pod kątem powtarzających się tematów i wykorzystał specjalistyczne oprogramowanie do sprawdzenia, jak często określone słowa i pomysły pojawiały się razem. To dokładne podejście pomogło rozwikłać złożoność sposobu, w jaki eksperci postrzegają i rozumieją NbS.
Pénélope Brueder, główna autorka, wyjaśnia znaczenie NbS w przystępny sposób: “Idea «inżynierii roślinnej» zwiększa wartość tradycyjnej i wieloletniej wiedzy, bezpośrednio łącząc ją z metodami stosowanymi przez osoby pracujące w tej dziedzinie. Dzięki takiemu podejściu NbS jest bardziej przystępne dla opinii publicznej, zamiast przedstawiać je jako nowe, najnowocześniejsze techniki. ” Ta perspektywa podkreśla potrzebę uczynienia NbS bardziej zrozumiałym i dostępnym dla ogółu społeczeństwa.
Badanie pokazuje, że teoretycy i praktycy postrzegają NbS odmiennie. Teoretycy postrzegają NbS jako alternatywę dla tradycyjnych metod inżynieryjnych, podczas gdy praktycy mogą podchodzić do nich z ostrożnością, obawiając się ich nadmiernego uproszczenia. Pomimo tych różnic wyłania się wspólny temat – koncepcja tworzenia większej przestrzeni dla natury, będąca odzwierciedleniem ewoluującego sposobu myślenia w kierunku ochrony środowiska.
Brueder zauważa dalej: „Koncepcja zapewnienia większej przestrzeni dla natury wskazuje, że podejście do NbS jest zgodne z szerszym światopoglądem środowiskowym, znanym jako Nowy Paradygmat Środowiskowy”. Uwaga ta podkreśla zmianę w myśleniu o sposobach stawienia czoła wyzwaniom środowiskowym.
Badanie wskazuje również na potrzebę jaśniejszej komunikacji na temat tego, co wiąże się z NbS. Proponuje się terminy takie jak „inżynieria roślinna”, aby lepiej połączyć NbS z praktycznymi, praktycznymi technikami, zakorzenionymi w wielowiekowej wiedzy, dzięki czemu są one bardziej zrozumiałe dla społeczeństwa.
Badanie to nie dotyczy tylko zarządzania powodziami, ale obejmuje także szersze cele, takie jak promowanie różnorodności biologicznej i poprawa dobrostanu ludzi. W badaniu wskazano jednak wyzwania związane ze stosowaniem NbS, zwłaszcza związane ze znalezieniem równowagi między kontrolowaniem procesów naturalnych a dostosowywaniem się do nich.
Podsumowując, niniejsze badanie dostarcza istotnych informacji na temat tego, jak eksperci postrzegają rozwiązania oparte na przyrodzie w zakresie zarządzania ryzykiem powodziowym. Opowiada się za dialogiem obejmującym różne perspektywy, uznając rolę NbS w promowaniu zrównoważonego podejścia do wyzwań środowiskowych. Ten włączający dialog mógłby prowadzić do skuteczniejszych i powszechnie akceptowanych strategii zarządzania powodziami.
Numer czasopisma:
Brueder, P., Schleyer-Lindenmann, A., Curt, C., Taillandier, F. (2023). Rozwiązania oparte na przyrodzie w zakresie ryzyka powodziowego: jakie spostrzeżenia dostarczają reprezentacje społeczne ekspertów? PLOS Woda, 2(11), e0000116. DOI: https://doi.org/10.1371/journal.pwat.0000116.
