Wyobraź sobie, że przez 250 lat nazywano cię niewłaściwym imieniem. W zasadzie to się stało Adama Smithatraktat. Wszyscy nazywają to „Bogactwem Narodów” i oczywiście jest to rozsądny skrót dla wtajemniczonych i tych, którzy są po prostu celowi. Ale dla polityków i ekspertów zamienia to rygorystyczne dochodzenie intelektualne w naklejkę na zderzak, która fałszywie przedstawia, o czym tak naprawdę jest książka.

Książka została opublikowana po raz pierwszy 9 marca 1776 roku. Jeszcze w tym samym roku ukazała się „banda rolników“w brytyjskich koloniach amerykańskich miały swoje własne pomysły i zasadniczo zmieniły świat. Warto zadać proste pytanie: co zrobił Smith Właściwie pisać?

Pełny tytuł brzmi Badanie natury i przyczyn bogactwa narodów. To sporo, ale rozróżnienie między pełnym tytułem a skrótem ma większe znaczenie, niż ludzie zdają sobie sprawę.

Najpierw spójrzmy na słowo „zapytanie”. Wbrew temu, co twierdziło wielu, Smith się nie zgłosił Bogactwo Narodów że rynki i kapitalizm działają. Zadawał autentyczne pytania: dlaczego niektóre narody są bogate, a inne biedne? Dlaczego niektóre narody stają się bogatsze, podczas gdy inne pozostają w stagnacji lub podupadają? Tak naprawdę cała ekonomia, choć tylko pośrednio, zasadniczo skupia się na tych kwestiach. Laureat Nagrody Nobla Boba Lucasa kiedyś powiedziane„kiedy już zaczniesz o tym myśleć [economic development]trudno myśleć o czymkolwiek innym.” To zainteresowanie jest również powodem, dla którego Adama Smitha (słusznie) nazywa się „ojcem ekonomii”.

Następnie, wybór słowa „Natura” w tytule ma charakter ilustracyjny. Smith zadaje także pytanie: „Czym jest bogactwo?”

Przed Adamem Smithem większość ludzi i rządów zakładała, że ​​bogactwo mierzy się w złocie. W końcu, jeśli posiadanie większej ilości pieniędzy czyni gospodarstwo domowe bogatszym, to oczywiste jest, że jeśli naród będzie miał więcej pieniędzy, naród też będzie bogatszy. Cel stał się jasny: napełnić swój skarbiec złotem (czytaj: pieniędzmi), zachęcać do eksportu, aby inne kraje musiały wysyłać złoto, aby zapłacić za eksportowane towary, oraz ograniczać import, aby uniknąć konieczności wysyłania złota do innych krajów. Taka była konwencjonalna mądrość „merkantylizmu”, ale to nic więcej błąd składu.

Smith mądrze wskazał na problemy tzw merkantylista zrozumienie bogactwa. Bogactwo nie zależy od tego, ile masz pieniędzy. Bogactwo oznacza dostęp do towarów i usług, których ludzie chcą lub potrzebują. Chodzi o żywność możemy kupić i płaszcz możemy nosić. Pieniądze są przydatne tylko wtedy, gdy możemy je wymienić z innymi ludźmi na rzeczy, których potrzebujemy. Robinson Crusoe nie miałby łatwiej na swojej wyspie, gdyby został wyrzucony na brzeg moneta bilionowa dolarów w kieszeni.

Kiedy Smith wyjaśni, czym jest (a czym nie jest) bogactwo, jesteśmy gotowi zrozumieć jego „przyczyny”. Jeśli bogactwo polega na dostępie do towarów i usług, co powoduje jego wzrost? Smith wyjaśnia to w pierwszych rozdziałach książki: to jest podział pracy. The fabryka szpilek które Smith wykorzystuje do zilustrowania tego, to nie tylko uroczy przykład, pokazuje on, że bogactwo powstaje dzięki zwykłym ludziom wykonującym wyspecjalizowane zadania. Zakłócenie tego procesu niszczy wartość, zamiast ją tworzyć.

Ale co powoduje podział pracy? Dla Smitha to proste: wymiana. Dobrowolna, wzajemnie korzystna i bezpłatna wymiana, która ma miejsce, gdy ludzie mogą realizować własne interesy. A w odpowiednich warunkach instytucjonalnych wymiany, których ludzie dokonują, są, według jego słynnego wyrażenia, „prowadzone przez niewidzialną rękę” w kierunku poprawy społeczeństwa, nawet jeśli nikt dokonujący tych wymian nigdy nie miał zamiaru osiągnąć takiego rezultatu.

Badanie natury i przyczyn bogactwa narodów to program badawczy, a nie slogan. Smith nigdy nie twierdzi, że rynki działają. Bada warunki, w jakich to robią (i nie). Przy okazji przedstawił jeden z najbardziej znaczących argumentów w historii intelektualnej: bogactwa nie można konfiskować, dekretować ani gromadzić. Biorąc pod uwagę odpowiednie otoczenie instytucjonalne, tak wytworzony przez zwykłych ludzi dokonujących między sobą zwyczajnych transakcji, wspólnie budując coś, czego nie byłby w stanie żaden centralny planista zaprojektować lub zrozumieć.

Dwieście pięćdziesiąt lat później ten program badawczy nadal ma się dobrze. Decydenci – i wielu innych – nadal mylą pieniądze z bogactwem, skarb państwa i giełdę z gospodarką i wierzą, że dobrobyt można stworzyć poprzez ograniczanie konkurencji i nagradzanie uprzywilejowanych gałęzi przemysłu. Smith zdiagnozował problemy związane z tymi przekonaniami w 1776 roku.

Dziś potrzeba przeczytania (i ponownego przeczytania) Smitha nigdy nie była większa. Powinniśmy zacząć od tytułu.