Urodzony w Iranie i wychowany w Zimbabwe, Doris Lessing (22 października 1919 – 17 listopada 2013) miała czternaście lat, kiedy rzuciła szkołę i osiemdziesiąt osiem, kiedy otrzymała Nagrodę Nobla za przetapianie języka na klucze do „więzienia, w których decydujemy się żyć”.

Żyjąc pisarstwem niemal przez stulecie, wśród wzlotów i upadków dyktatur, fermentu i upadku ruchów, przemijania mód moralnych, w wyjątkowy sposób rozumiała zarówno siłę słowa pisanego, jak i jego ograniczenia, sposób, w jaki należy czytać książki „w celu oświecenia, poszerzenia percepcji życia”, a nie dla indoktrynacji, zawężenia kręgu ciekawości i zastąpienia życia ideą życia lub, co gorsza, ideologią życia.

We wstępie do swojego klasyka z 1962 r Złoty Notatnik (biblioteka publiczna), przekazuje młodym ludziom swoje rady dotyczące czytania, aby uzyskać maksymalne oświetlenie:

Czytać można tylko w jeden sposób: przeglądać biblioteki i księgarnie, wybierać książki, które Cię przyciągają, czytać tylko te, porzucać je, gdy Cię nudzą, pomijać fragmenty, które Cię nudzą – i nigdy, nigdy nie czytać niczego, ponieważ czujesz, że powinieneś lub dlatego, że jest to częścią trendu lub ruchu. Pamiętaj, że książka, która Cię nudzi, gdy masz dwadzieścia lub trzydzieści lat, otworzy przed tobą drzwi, gdy będziesz mieć czterdzieści lub pięćdziesiąt lat – i odwrotnie. Nie czytaj książki w odpowiednim dla siebie czasie.

Sto lat po instruowaniu Walta Whitmana jego rady, jak prowadzić pełne życia i satysfakcjonujące życie aby „przeanalizować ponownie wszystko, co powiedziano ci w szkole, w kościele lub w jakiejkolwiek książce [and] odrzuć wszystko, co obraża twoją duszę” – przestrzega przed czytaniem książek jako substytutem czytania świata, co jest przestrogą, która jeszcze bardziej odnosi się do najbardziej powszechnego dzisiaj użycia słowa pisanego – algorytmów karmiących nas łatwymi stronniczościami i nazywających je rzeczywistością:

W dobie kompulsywnego szacunku dla słowa pisanego… ludziom… brakuje tego, co mają przed oczami… Wszędzie, jeśli będziesz mieć otwarty umysł, znajdziesz prawdę w słowach nie spisane. Nigdy więc nie pozwól, aby wydrukowana strona była Twoim mistrzem.

W być może najbardziej zwięzłej radzie, jak ją czytać, jest jednocześnie doskonałym podsumowaniem tego, jak żyć, jak zorientować się na siebie i innych, dodaje:

Odczytaj swoją drogę od jednej sympatii do drugiej… Kieruj się własnym intuicyjnym przeczuciem tego, czego potrzebujesz.

Uzupełnij o Virginię Woolf jak czytać książkęWładimir Nabokov dalej co czyni dobrego czytelnikai Hermann Hesse dalej trzy typy czytelnikówa następnie ponownie odwiedź Lessing dalej odkupienia ludzkości I zadanie artysty w trudnych czasach.