Richard Dawkins o szczęściu śmierci – marginalista

- Kultura - 27 stycznia, 2026
Richard Dawkins o szczęściu śmierci – marginalista
Richard Dawkins o szczęściu śmierci – marginalista

Richard Dawkins o szczęściu śmierci

Rodzimy się z pewnością naszej ostatecznej śmierci. Od czasu do czasu coś – być może spotkanie z jajkiem rudzikabyć może wiersz — zdumiewa nas okropnym, pełnym podziwu cudem życia, czystym szczęściem w obliczu przytłaczających kosmicznych szans na nieistnienie. Ale strachowi towarzyszy zawsze na wpół świadomy smutek, że pewnego dnia światło świadomości zgaśnie. Trzymanie w sobie tego skazanego na zagładę delirium żywotności jest ciężkim darem. Jest to także radosna radość, jeśli jesteśmy wystarczająco zwinni, aby sięgnąć do kosmicznej perspektywy, która nie przychodzi naturalnie dla nas, małych, przywiązanych do Ziemi dwunożnych, obciążonych delikatnym zarozumiałością.

Rozważ to.

Dla każdego z nas jedno jest prawdą: gdyby jakakolwiek zmienna była choć odrobinę inna – gdyby wasi rodzice połączyli się w inny dzień lub na innej wysokości, gdyby wczesny Wszechświat ochłodził się o ułamek sekundy szybciej po Wielkim Wybuchu, nie istnielibyście jako szczególna konstelacja atomów konfigurujących szczególną świadomość, która czyni was sobą. Ponieważ przypadek gra w takie kości ze wszechświatem i ponieważ kość dyktuje, że ogromna większość energii i materii nigdy nie miała szczęścia połączyć się z tym skazanym na zagładę delirium żywotności, w pewnym głębokim i praktycznym sensie śmierć jest zdumiewającym przywilejem – będącym oznaką przywileju życia. Opłakiwać zatem śmierć, to lamentować nad swoim szczęściem, gdyż jakiekolwiek zaprzeczenie możliwości śmierci jest zaprzeczeniem nieprawdopodobnego cudu życia, pragnieniem, aby umieranie nie miało nic wspólnego – niczego, co dałoby udział w pięknej, słodko-gorzkiej tymczasowości życia.

Możliwe pewniki. Fotka Marii Popowej. (Dostępny jako wydruk.)

Łatwiej jest nakłonić intuicyjny umysł do tej właściwej, choć sprzecznej z intuicją perspektywy, spacerując po cmentarzu w pełni lata. Robiąc to samo, myśląc o tych samych myślach, przypomniał mi się fragment jednej z najbardziej przejrzystych i przyciemniających soczewki książek napisanych po tej stronie Darwina: Rozplatanie tęczy: nauka, złudzenia i apetyt na cuda (biblioteka publiczna) przez wizjonerskiego i często kontrowersyjnego (co jest społecznym losem każdego wizjonera) brytyjskiego biologa ewolucyjnego Richarda Dawkinsa.

Cywilizacja po Marku Aureliuszu celebrował śmiertelność jako klucz do pełni życiapół tysiąca lat po tym, jak Montaigne to zauważył „Lamentować, że za sto lat nie będziemy żywi, to to samo szaleństwo, co żałować, że nie żyliśmy sto lat temu” i epoka naukowa po Darwinie zastanawiał się nad znaczeniem śmiertelności po śmierci ukochanej córkiDawkins pisze:

Umrzemy i to czyni nas szczęściarzami. Większość ludzi nigdy nie umrze, ponieważ nigdy się nie narodzą. Potencjalnych ludzi, którzy mogliby być tu, na moim miejscu, ale tak naprawdę nigdy nie ujrzeli światła dziennego, jest więcej niż ziaren piasku Arabii. Z pewnością wśród tych nienarodzonych duchów znajdują się więksi poeci niż Keats i naukowcy więksi niż Newton. Wiemy o tym, ponieważ zbiór możliwych ludzi, na który pozwala nasze DNA, znacznie przewyższa zbiór rzeczywistych ludzi. W obliczu tych ogłupiających szans, to ty i ja, w naszej zwyczajności, jesteśmy tutaj. My, nieliczni uprzywilejowani, którzy wbrew wszystkiemu wygraliśmy na loterii narodzin, jak śmiemy lamentować z powodu naszego nieuniknionego powrotu do poprzedniego stanu, z którego zdecydowana większość nigdy się nie ruszyła?

Uzupełnij wykwintne dzieła astronoma i poetki Rebeki Elson „Antidotum na strach przed śmiercią” Nick Cave włączony smutek jako portal do życiai Christophera Hitchensa jak żyć ze swoją śmiertelnościąa następnie odwiedź ponownie nauka o tym, jak naprawdę żyjeszoglądane przez ciekawy pryzmat drzew i Alana Turinga.

źródło

0 0 głosów
Article Rating
Subskrybuj
Powiadom o
guest
0 komentarzy
najstarszy
najnowszy oceniany
Inline Feedbacks
Wszystkie
Follow by Email
LinkedIn
Share
Copy link
Adres URL został pomyślnie skopiowany!
0
Would love your thoughts, please comment.x