Na morfologicznym tle reszty natury gigantyczny różowy ptak na szczudłach brzmi jak coś wyjętego z wyobraźni Lewisa Carrolla. A jednak flamingi wyszły z laboratorium ewolucji, zaskakujące i nieuniknione jak kora nowa, tak ekstrawaganckie w swoim nieprawdopodobieństwie, że grupa z nich nazywana jest ekstrawagancją.
Ale ekstrawagancja flamingów nie pochodzi z wnętrza – nabywa się ją w sposób, w jaki doświadczenie i historia życia zabarwiają człowieka. Historia o tym, jak róż przemieszczał się z wulkanów na skrzydła, to historia życia na Ziemi, jego piękna i oszołomienia, na zawsze przeciwstawiając się i demontując kategorie, w których staramy się go pomieścić.
Kiedy w 1735 roku Carl Linnaeus stworzył podwaliny nomenklatury biologicznej, podzielił świat żywy na dwie kategorie: Królestwo zwierząt („królestwo zwierząt”) i Królestwo Warzyw („królestwo warzyw”). Chociaż mikroskopy istniały od ponad wieku, wykluczył organizmy jednokomórkowe, nie wiedząc, gdzie je umieścić. (Naturą ludzkiego zwierzęcia jest odrzucanie i negowanie tego, czego nie może sklasyfikować.) Ponad sto lat później, w roku, w którym ukuł to słowo ekologianiemiecki biolog morski Ernst Haeckel zaproponował trzecią kategorię organizmów mikroskopijnych, którą nazwał Protista — „królestwo form pierwotnych”. (Haeckel był tak oszołomiony różnorodnością i złożonością grzybów, że przeciwstawić się naszym podstawowym intuicjom na temat życiaże ciągle je przemieszczał pomiędzy Plantami a Protistami, ostatecznie osadzając je w tym drugim; minie kolejne stulecie, zanim otrzymają własne królestwo lub, używając bardziej reprezentatywnego określenia mikologa Giuliany Furci, „życzliwość”).
Pod wszystkimi tymi rozróżnieniami pulsowało podstawowe założenie, że wszystkie organizmy są albo eukariontami, począwszy od jednokomórkowego pantofelka po ogromnego płetwal błękitny, albo prokariotami – bakteriami i wszystkimi pozostałymi mikroskopijnymi formami życia.
Ale potem, w 1977 r., jako Podróżnik popłynął w kosmos, niosąc Złota płyta mikrobiolog i biofizyk Carl Woese, który miał reprezentować życie na naszej bladoniebieskiej kropce, dokonał zaskakującego odkrycia — maleńkie organizmy znalezione w gorących źródłach wulkanicznych, których sekwencje rybosomalnego DNA badał, okazały się zupełnie inną mikrobiologiczną formą życia, która w równym stopniu dzieli się z bakteriami, jak z eukariontami. Nazwał to Archaea. Nagle drzewo życia wypuściło trzecią gałąź.
Urodzone z szarym upierzeniem flamingi spędzają pierwsze lata swojego życia na żerowaniu prawie wyłącznie na krewetkach solankowych — skorupiakach wodnych, które z kolei żerują prawie wyłącznie na organizmach zawierających te same pigmenty karotenoidowe, co pozostają na jesiennych liściach, gdy chlorofil opadnie. Haloarchaea — ekstremofile Archaea, które rozwijają się w środowiskach hipersalinowych — są głównymi źródło tych karotenoidów w krewetkach. (To także dlatego sól himalajska jest różowa). Nieporuszone nieustannym nasłonecznieniem otwartych wód, te maleńkie tytany przetrwania chronią swoje DNA przed promieniowaniem UV, syntetyzując czerwony karotenoid, który przedostaje się przez metaboliczną maszynę Rube Goldberga do piór flamingów.
Nie chodzi po prostu o to, że flamingi metabolizują archeony, trawiąc je, aby zamienić ich pigmenty w zabarwienie upierzenia – nowoczesne analiza molekularna odkrywa, że archeony wciąż żyją nienaruszone w piórach flamingów, być może sposób, w jaki nasza własna przeszłość przepływa przez nas, żyje w nas, zabarwia naszą teraźniejszość odcieniem czegoś głębszego niż pamięć, czegoś połyskującego tajemnicą tego, co ożywia życie.
